Yiyecek alerjisinden korunmanın yolları

Yapılan çalışmalar, alerji hadiselerinin gelişmiş ülkelerde daha çok yaşandığını gösteriyor. Yiyecek alerjenleri, çocukların yüzde 5 ila 8’inin, erişkinlerin ise yüzde 1 ila 2’sinin sıhhatini hayatsal ehemmiyette tehdit ediyor. Diyetisyen Emel Terzioğlu Arslan; alerji sıklığının süratle çoğalmasında; hava lekeliliği, beslenme alışkanlıklarının değişmesi, genetik etmenler ve fazla hijyenik olma gibi vaziyetlerin tesirli olduğunu söylüyor.

Küçük yaşta tedbir almak gerekiyor

Yiyecek alerjisi, bebeklik ya da çocukluk yarıyılından ve hatta anne karnından başlayarak insan yaşamını etkiliyor. Bu alerji, bağışıklık sistemimizin alerjen yiyeceklere karşı verdiği anormal cevap neticeyi alana geliyor. Yiyecek alerjisi olan bireylerde bağışıklık sistemi, bir ya da birkaç yiyeceği yanlışlıkla ‘hasarlı’ olarak idrak ediyor. Klinik olarak bulgular hafif olabildiği gibi hayatı tehdit eden ağır tepkinlere de yol açabiliyor. Yeniden bağışıklık sisteminin verdiği tepkine göre bulgular bir hayli uzuvda görülebiliyor. Beklenmedik vaziyetlerin önüne geçilmesi için yiyecek alerjisinin farkında olmak gerekiyor. Giderek çoğalan yiyecek alerjisine karşı özellikle minik yaşta tedbir almak da büyük ehemmiyet taşıyor.

Alerjide muayenehane belirtiler

Ciltte kaşıntı, kızarıklık, ödem plakları, dudaklarda ve göz etrafında şişlik, karın sızısı, kusma, soluk darlığı, öksürük, boğazda tıkanıklık hissi, dilde şişme, göğüs sızısı, çarpıntı ve tansiyon düşüklüğü yiyecek alerjisine bağlı belirtilerdir. Ağır belirtiler başka bir deyişle anaflaksi ise hayatı tehdit eden en ağır yiyecek alerjisi tepkininde yaşanır.

Yiyecek alerjisinin rehabilitasyonu

Yiyecek alerjilerinde ispatlanmış bir radikal rehabilitasyon usulü yoktur. Hastanın alerjik olduğu yiyecek ve mahsullerinden sakınması tepkinleri önlemenin tek yoludur. Çok az ölçüdeki yiyeceklerin harcanmasıyla dahi şiddetli tepkin olabileceği için salt sakınma koşuldur. Başka Bir Deyişle yiyecek alerjisi olan biri için o yiyecek ismine tehlikesiz bir ölçü mevzubahisi değildir. Bu sebeple alerjisi olan fertlerin, beslenmelerine küçük yaştan itibaren dikkat etmeleri koşul. Ancak alerji perhizi yaparken, listeden çıkarılan yiyeceklerin beceriksiz ve balanssız beslenme vaziyetine yol açmasına da izin vermemek gerekiyor.

Alerjen gıdalar

– Yer fıstığı

– Fındık

– Ksaçmalılar

– Yumuşakçalar

– Balık

– Yumurta

– Süt

– Gluten kapsayan hububatlar

– Soya

– Susam tohumu

– Kereviz

– Hardal

– Acı bakla

– Sülfir dioksit/Sülfitler

Alınabilecek ihtiyatlar

Yiyecek alerjileri çocuklarda daha sık görülür. Bazı yiyeceklere karşı büyüyen alerjiler zaman içerisinde düzelme meylindedir. İnek sütü, yumurta gibi yiyeceklere bağlı alerjiler yaşa bağlı olarak geçebilir, yer fıstığı, balık, kabuklu deniz mahsulleri ve kuruyemiş alerjileri çok uzun seneler hatta hayat boyu devam edebilir.

– Yiyecek alerjisi olduğu tespit etilen olaylarda öncelikle mesul gıdalar perhizden çıkarılmalıdır.

– Yiyecek alerjisi tanısı ile izlenen ve perhiz önerilen tam çocuklarda dikkatli bir sihrime büyüme izlemi yapılmalı, beslenme gidişatları izlenmeli ve zorunlu ek dayanaklar sağlanmalıdır.

– Marketlerde satılan tüm yiyecek maddelerinin üzerindeki yafta içerikleri dikkatli bir biçimde okunmalıdır.

– Alerjik olan yiyecek maddeleri her zaman denetlenmelidir, lokanta ve eşi yerler gibi konut dışındaki etraflarda hazırlanan yiyeceklerin harcanması sırasında vazifelilerden yiyecek içerikleri ile alakalı bilgi istenmeli ve saklı bulaşa dikkat edilmelidir.

– Rastgele bir dostumuz ya da bir fert tarafından ikram edilen besin ve meşrubatlar özellikle konutta yapılmış kek, börek, çörek, pasta vb. içeriğini öğrenmediğimiz için harcanmamalıdır. Zira alerjen yiyecekleri kapsıyor olabilir ya da bulaşma tehlikeyi vardır.

– Ailelerin çocuğun yanında bulunmadığı bir sırada reelleşebilecek olan anafilaksi tepkinlerinin fark edilebilmesi ve rehabilitasyonunun başlatılabilmesi emeliyle, anafilaksi tehlikeyi bulunan çocukların bu mevzuya dikkat sürükleyecek kola takılabilecek bilezik ya da boyuna takılabilecek kolye biçiminde bir göstergeç taşımalarının sağlanabilmesi ehemmiyetlidir.