Uzmanından zelzele sonrası yaşam kurtaran bilgiler

Zelzele gibi afetlerde ilkyardımı iyi öğrenmek gerekiyor. En sık karşılaşılan yaralanmalar hiç de kolay yaralanmalar değil: İç ve dış kanamalar, kafa, göğüs, karın, göz yaralanmaları ve yanmalar. İlkyardım teknikleri, yeterince belirsizse yaşam kurtaracağım derken yapılan yanlışlık yaralının gidişatını daha da ağırlaştırabiliyor. İstanbul Rumeli Üniversitesinin Uygulama Sağlık Kurumu olan REYAP Sağlık Kurumu Acil Servis Uzmanı Dr. Metin Şen zelzele sonrası ilk dayanak gidişatında yaşam kurtaran bilgiler paylaştı.

Dikkat edilmesi gereken bir hayli nokta var

Enkaz altından yaralı çıkarılırken dikkat edilmesi gereken pek çok husus var. İvediye getirilen kurtarma teşebbüsleri neticesinde yeni kanamalar, yeni kırıklar alana gelebilir, ağır yaralanmalar oluşabilir diyen Dr. Şen, ”Enkaz altında kalınması sebebi ile öncelikli olarak düşen moloz ve ağırlıklar sebebi ile kol, bacak, bel ve boyunda kırıklar, iç̧ ve dış kanama, akciğer ve büyük damar yaralanmaları olabilir. Enkaz altında kalınan vaktin uzaması sebebi ile de istenmeyen değişik gidişatlar ortaya çıkabilmektedir. Misalin; soğuk etrafta kalmaya bağlı olarak beden ısısının 35 derecenin altına düşmesi, fiziksel etkenlerden kaynaklı gaz zehirlenmesi, elektrik çarpmaları ve çok uzun müddet enkaz altında kalmaya bağlı böbrek yetmezliği büyüyebilir. Bu gidişatları göz önüne alarak, hekim tetkiki yapılana kadar, boyun ve belde kırık var gibi düşünülmelidir. Kalıcı felç̧ tehlikeyi sebebi ile de omurga tahtası ve boyunluk ile hareket ettirilmelidir. Enkaz altından çıkarılan kişi ayağa kaldırılmamalı, düz tabana uzatılmalı, omurga ve boyun hareket ettirilmemelidir” söylemelerinde bulundu.

Kırıklar ve bedende kanamaya neden olan bölgeye varsa pak gazlı bez, gazlı bez yoksa pak havlu ile sıkıca bastırılmalıdır. Şayet bacakta bir kopma veya atardamar kanaması var ise bu usul kullanılmamalıdır. Solunum kasveti olan hastanın akciğer yaralanması olabileceği göz önüne alınmalı, göğüs duvarı üzerine baskı yapılmamalı ve varsa oksijen desteği sağlanmalıdır. Oksijen desteği sağlanamıyorsa çaşamadaki görevli olmayan insanlar uzaklaştırılmalı ve pak hava solutulmalıdır.

Enkaz altından çıkarılmadan hemen evvel muhtemelse hastaya serum ile akışkan rehabilitasyonu verilmeli ve enkaz altından çıkarıldıktan sonra sağlık kurumunda yakın takibe alınmalıdır. Crush belirtiyi sebebi ile uzun süre enkaz altında kalan hastaların bir an önce çıkarılmasından ziyade bir ekip olarak çıkarılması daha uygundur.