Türkiye’nin bağışçılık karnesi söylendi

Türkiye’de fertsel bağışçılık alanındaki meyiller, bağış yapılan alanlar ve bağış yapma motivasyonları gibi bir hayli mevzunun ele alındığı “Türkiye’de Fertsel Bağışçılık ve İyilikseverlik 2019 Raporu yayımlandı. Rapor neticelerine göre Türkiye’de yıl içinde yapılan tüm fertsel dayanak ve bağışların birey başı toplam bedeli takribî 303 TL.

Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı TÜSEV tarafından yayımlanan rapor, Koç Üniversitesi Sivil Toplum ve İyilikseverlik Araştırmaları Merkezi’nden Prof. Dr. Ali Çarkoğlu ve Dr. Öğr. Azası Selim Erdem Aytaç liderliğinde, Türkiye’nin 67 şehrinde toplam 2 bin 502 şahsın katılımıyla hazırlandı. Fertsel bağışçılık alanında rehber kaynak kalitesinde olan “Türkiye’de Fertsel Bağışçılık ve İyilikseverlik 2019 Raporu”, fertsel bağışçılık alanındaki meyilleri, bağış yapılan alanları ve bağış yapma motivasyonlarındaki başkalaşımları ortaya koyuyor. Raporda, daha evvel 2004 ve 2015 senelerinde hazırlanan raporların belirtilerine de yer verilerek, fertsel bağışçılık alanında gözlemlenen başkalaşımlar karşılaştırmalı olarak sunuluyor.

Fertsel bağış ve dayanak ölçüyü 303 TL

Araştırma neticelerine göre, Türkiye’de bir senede yapılan tüm dayanak ve bağışların toplam birey başı bedeli takribî 303 TL. 2015 senesinde yapılan araştırma belirtilerine göre bu ölçü 228 TL olarak tanımlanmıştı. Aradan geçen 4 senedeki enflasyon bedeli göz önünde bulundurulduğunda bu ölçünün 2019 senesindeki karşılığının 360 TL olduğu hesaplanıyor. Bu bilgiler araştırıldığında, Türkiye’deki bir senede yapılan tüm dayanak ve bağışların birey başı toplam kıymetinde hakikat anlamda bir eksilme olduğu görülüyor.

Doğrudan dayanak meyli devam ediyor

Türkiye’de bir sene içinde yapılan tüm fertsel dayanak ve bağışların toplamı 17,6 milyar TL olarak hipotez ediliyor. Bu meblağ, 2018 Türkiye gayri safi yurt içi hasılasının yüzde 0,5’ine denk geliyor. Türkiye’de bir senede yapılan tüm dayanak ve bağışların toplam birey başı takribî bedelinin 262,7 TL’si doğrudan dayanak akrabalara, komşulara, öteki şahıslara, dilencilere, fitre, zekât olarak yapılırken 40,2 TL’si sivil toplum kuruluşlarına yapılıyor. Bu ölçü 2015 senesinde 26,7 TL oranındaydı. Bireyler yaptıkları desteklerin ölçü olarak çok ufak olması ve bu dayanakları kumpassız olarak yapmaları sebebiyle bir kuruluşa bağış yapmak yerine doğrudan dayanak yapmayı seçim ettiklerini belirtiyorlar.

Saydamlık ön tasarıya çıkıyor

Bireylerin bağış yapma sebeplerine ve seçim ettikleri usullere dair belirtilere de yer verilen raporda aynı zamanda fertleri bağış yapmaya teşvik eden nedenler de araştırılıyor. Görüşülen bireylerin yarısından aşırısı bağışının nasıl tüketildiğinden emin olursa bağış yapacağını belirtirken, Yüzde 52’si de Sivil Toplum Kuruluşuların transparan olmalarını bağış yapmak için bir neden olarak değerlendiriyor.

Tanıtım buluşmasında rapor neticelerini değerlendiren TÜSEV Genel Sekreteri Rana Kotan, TÜSEV’in Türkiye’de fertsel bağışçılığı artırma amacına dikkat sürükleyerek, bu mevzuda yapılabilecekleri Sivil Toplum Kuruluşularla katılımcı bir biçimde tasarlayabilmek için yıl içinde fırsatlar yaratacaklarını aktardı.