Lenfödemin en yaygın bulguları

Lenfödem hakkında bilgi veren Medicana Çamlıca Sağlık Kurumu Fizik Rehabilitasyon ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Sevil Karagül, “Bedenimizde lekeli kanı kalbe pompalayan toplar damarlar dışında, bağ dokusunda oluşan akışkanı toplar damarlarla ileten ayrı bir lenfatik dolaşım sistemimiz bulunmaktadır. Bu lenfatik dolaşımın bazen doğuştan bazen de enfeksiyon veya cerrahiler sonrasında bozulması sebebiyle, proteinden zengin akışkanın cilt altı bağ dokusunda birikmesini lenfödem olarak belirleyebiliriz” dedi.

Pabuç ve takılar sıkıyorsa dikkat

Doğuştan olan lenfödem fil hastalığı olarak öğrenilir. Lenfödem meme cerrahisi, karın ve pelvik uzuv cerrahileri sonrası, eklem takmalarından, radyoterapi ve enfeksiyonlardan sonra ortaya çıkabilir. Harekât sonrası çıkarılan lenf bezi rakamı ne kadar çoksa, radyoterapi ne kadar geniş alan uygulanmışsa lenfödem büyüme tehlikeyi o kadar çoğalır.

Kıyafetlerde sıkma ya da iz vazgeçme, bilezik yüzük gibi aksesuarların çıkarılamaması, sıkması gibi yan belirtiler de görülebilir. Şişlik zamanla çoğalır, erken safhalarda ölçüm yapılmadıkça fark edilmeyebilir. İleri yarıyılda şişlik çoğalışına bağlı cilt tamlığı bozulur ve biriken akışkan dışarı sızar ve bu bölgeler enfeksiyona sarih bir hale kazanç.

Lenfödem tanısı

Şişlik görülen uzuv öbürü ile karşılaştırılarak çap farkı açısından ölçümleri yapılmalıdır. Seyrek her iki taraf uzuvda birden lenfödem büyüyebilir. Dopler usg, lenfsintigrafisi veya emar mr tanıda kullanılan başlıca muayenelerdendir.

Lenfödem oluştuktan sonra dikkat edilecek bazı vaziyeteler vardır. PH’ı 7 olan sabunlar paklik emeliyle seçim edilmelidir. Lenfödem büyüyen taraf koldan kan alınmamalı, tansiyon ölçülmemelidir. Haşere ısırıklarından korunmalıdır. En az 25 etmenli güneş gözetici kremlerle güneşten korunmalıdır. Üryan ayakla yere basılmamalı pabuç giyilmelidir. Dar elbiseler seçim edilmemeli, takılar lenfödem olan bölgeye takılmamalıdır. Banyo sonrası mantar yaradılışını yasaklamak için parmak araları kurulanmalıdır. Banyo sonrası parfüm, içki, lanolin gibi mahsuller kapsamayan ıslatıcılar ile ıslatma sağlanmalıdır. Sauna, kaplıca gibi fazla sıcak etraflardan veya yazın fazla sıcakta dışarı çıkmaktan sakınılmalıdır. Her türlü sıcaktan uzak durmaya çalışılmalıdır. Tehlikeli kol ile ovma, sürükleme, itme gibi yineleyici hareketlerden sakınılmalıdır. Enfeksiyon açısından, kızarıklık, şişlik, ısı çoğalışı, duyarlılık ve ateş gibi bulgulara karşı tetikte olunmalıdır. Tehlikeli kol ile çanta ve dosya taşımaktan sakınılmalıdır.

Öncelikle hastalığın aşamalandırılması yapılır. Bası elbiseleri, lenfödem bandalaması, pnömotik kompresyon gibi aletli ve manuel drenaj gibi rehabilitasyon alternatiflerinin tek başlarına ya da beraber kullanımı hastalığın safhasına göre tanımlanır. Enfeksiyon ve pıhtı yaradılışına karşı dikkatli olunmalıdır. Özel bakım ve egzersiz programlarının tanımlanması bu tehlikeleri eksiltir.