Bilgiyi yorumlarken kesinlikle cinsiyet gözlüğünü takmalıyız

Bilgiyi anlamlı datalara dönüştürmek için cinsiyet âmâyı olunmamalı ve datanın oluştuğu etraftaki bayana dair dezavantajlar göz önünde bulundurulmalı. Bu noktada üzerimize düşen mesullükler neler olabilir. 27. PERYÖN İnsan Yönetimi Kongresi’ne katılan ve bir konuşma yapan WPP Türkiye Ülke Müdürü Demet İkiler, bu mevzularda ehemmiyetli tespitlerde bulundu.

Datalar mevzusunda bayan gözlüğünü takmalıyız

‘Bilgi Nasıl Cinsiyet Denkliğine Hizmet Eder’ başlıklı konuşmasında Demet İkiler, dünyanın bilgiyi şimdiye kadar ağırlıklı olarak erkek bilgisi olarak idrak ettiğini söylerken, datalar mevzusunda bayan gözlüğünü takmadığımız sürece neticelerin bizi hep erkek dünyasından bakacağını ve bu dünyaya doğru götürüp yanlış ve beceriksiz tahlillere eriştireceğini ifade etti.

Erkek dünyasından bakılan datanın bayanı bir hayli alanda ve noktada dezavantajlı gidişata düşürdüğünü söyleyen İkiler, şunları söyledi. “Diijtal transformasyon şu anda gündemimizin bir hayli açısından esas mevzusu. Daha çok çevrimiçiyiz. Makineler birbiriyle konuşuyor. Her yerde ciddi bir yerel ve evrensel ayak izi vazgeçiyoruz. Dataları anlamlı bilgiye algoritmalarla çeviriyoruz. Suni zihin sayesinde doğru öngörü ve çıkarımlarda bulunuyoruz. Fakat şunu unutmamak gerekir, dünyanın popülasyonunun yarısı bayan. Üretilen her şey herkes içinken, bayan ve erkekler doğduğu andan itibaren denk şartlarda mı peki, hayır. Cinsiyet rolleri ve kültürel kodlarla bazı manipülasyonlar oluyor. Müziğe sanata bir hayli alana baktığımızda, cinsiyet bağımsız bir dataya baktığımızı varsayırken baktığımız data temelinde erkek oluyor. Dünya bilgiyi şimdiye kadar hep erkek bilgisi olarak idrak etti”.

Avantaj hep erkeklerden yana

Şimdiye kadar imal, tasarım ve bilginin genelde erkek açısından oluşturulduğunu anlatan İkiler, şu sansasyonel misalleri verdi:

– Amerika Birleşik Devletlerinde üretilen animasyon filmlerinde bayan kahraman oranı 2007’de yüzde 13’lerdeyken, bu oran daha son senelerde ancak yüzde 35’e çıkabildi.

– Piyanolar üretilirken bayan değil yalnızca erkek bedeni baz alınmış. Bu surattan bayanlar zaman zaman sanatsal yapımlarında mesele yaşamış.

– Dünyada en çok konuşulan dil artık emoji dili. Yakın zamana kadar ise emojiler hep erkekti. Misalin bir yüzücü emojisinde hep erkek emojiler vardı, bu gidişat ancak son senelerde değişti.

Datada bayan gözlüğünü de takmadığımız sürece çıkan neticelerin bize hep erkek dünyasından bakacağını vurgulayan İkiler, bayan erkek denktir derken, bayanların şartlarının her daim daha dezavantajlı olduğunu unutmamak gerektiğini söyledi. İkiler, kadının günlük ve iş yaşamındaki güçlüklerin, ona müteveccih temennilerin çok daha muhtelif olduğunu anımsatırken, “Tüm bu nedenler suratından data kesinlikle cinsiyet denkliği gözlüğünü takan bir data olmalı. Datayı ayrıştırmazsak datanın oluştuğu etraftaki bayana ve erkeğe dair avantajla dezavantajları doğru açıklamazsak datanın çıktısı hep bizi erkek lehine bir gidişata götürür.” dedi.