Avustralya yangını, mega yangınları fark etmemizi sağlamalı

İstanbul Rumeli Üniversitesi Küresel Siyasetler Araştırma ve Uygulama Merkezi RUPAM, Avusturalya’da yaşanan yangınları mercek altına aldı.

İstanbul Rumeli Üniversitesi RUPAM Müdürü ve Öğretim Abonesi Dr. Süleyman Özmen, RUPAM Müdür Takviyecisi Dr. Öğr. Abonesi Fatih Turan Yaman, RUPAM Koordinatörü H. Murat Lehimler ile Tüm İtfaiyeciler Birliği Derneği İdare Heyeti Abonesi Nevzat Kaleli’nin de bulunduğu takımın ortak çalışması neticeyi ortaya çıkan raporda mega yangınlar ile alakalı tespitler ve ihtarlara yer verildi.

Mega yangın

Avusturalya Eylül 2019’dan bu yana yangına teslim oldu. İstanbul Rumeli Üniversitesi Küresel Siyasetler Araştırma ve Uygulama Merkezi RUPAM’nin raporuna göre; Mega olarak derecelendirilmiş bir yangınla karşı karşıyayız. Hakikatleştiği alan ve tahribin ebadı açısından MEGA olarak sınıflandırılan bu yangınlar tabiatta tarih süresince hep vardı.

Raporda, “Mega Yangın seyyaremizin bir hakikatidir. Abuhava farklılığı ile beraber karşımıza çıkacak tehlikelerden biri de mega yangınlardır. Kuraklıkların yaşanacağı alanlarda yaşanması bayağı olan yangınlar abuhava farklılığı ile beraber yalnızca natürel alanlarla hudutlu kalmayacak, insan meskenlerini de kapsamına alarak mega ebatlara erişebilecektir. Alevlerin yüksekliğinin 70 metreyi aştığı mega yangınlar Avustralya’dan başlayarak kendini gösterdi. Eylül 2019’dan beri devam eden yangın neticesinde 600 milyon olarak söylense de 1 milyarı aşkın hayvanın yaşamını kaybettiği, çok rakamda hayvanın ise jenerasyonunu harcayan bu natürel afet, 25 insanın yaşamını kaybetmesine yol açmış gidişatta.” deniliyor.

En son atom bombası atılan şehirlerde görüldü

Mega yangın hakikatini ortaya koyan Avustralya yangınları aslı da gösteriyor. Mega yangınların şehirsel alanlara, mesken yerlerine verdiği hasar da hayallerimizi zorlayacak ebatta olacak. Avustralya’da bir çok şehir ve kasabada insanlar tahliye edildi ve insanlar yaşadıkları yerleri kendi elleriyle mega yangına vazgeçerek sanki teslim oldular. Avustralya, dünyanın bir hayli ülkesiyle mukayese etildiğinde gelişmiş bir ülke ve teknik altyapısı oldukça yüksek. Mega yangın bu ülkede reeli de gösterdi: Teknik altyapıyı zorlayan, yangın söndürmede elde edilen tüm kapasite ve tecrübelerle baş edilemeyen bir ölçekten bahsediyoruz. Saatte 90 Kilometre sürate erişen, 45 C sıcaklıkta yaşanan yangında, itfaiye teşkilatlarının dahi erişilemez kabul ettiği alarm seviyelerine çıkıldı. Bu alarm seviyesi en son 2. Dünya Savaşı sırasında bombalanan şehirlerde yaşanan yangınlarda ve atom bombası atılan Japon şehirlerinde görülmüştü.

MEGA Yangına karşı alınacak ihtiyatlar

Mega yangınlarına karşı alınması gereken temkinlerin de yer aldığı raporda şunlara değinildi:

– Bu ebatta yangınları önleyecek bir yangın söndürme sisteminin kurulması, şehirlerin, ülkelerin eforlarını birleştirmeleri ve müdahaleye her an hazır hale getirilmesi gerekiyor.

– Mega yangınların ortaya çıkması vaziyetinde tabiat stoku, hayvan ve nebat cinslerini kaybetme ihtimali yüksek olduğundan imha sonrasında tabiatın canlandırılmasında kullanılacak gen kaynaklarının tasnif edilmesi ve saklanması için çalışmalar başlatılmalıdır.

– İtfaiye ünitelerinin yangın alanına erişmesini, alanda yaşayanların tahliye edilmesini basitleştiren seçenek yollar evvelden hazırlanmalıdır. Panikle söndürmeye girişmek yerine yangını hakimiyet altına almanın öncelikli olmasının lüzumluluğu, Avustralya mega yangınında ortaya çıkan ayrı bir gerçektir.

– Tabiatda mega yangınla ortaya çıkacak imha şehirleri de içerecek dağılmalar yaşatabileceği gibi şehirlerin birbirleriyle iletişimlerini keserek, gereksinimlerini karşılayamaz noktaya gelmeleri tehlikesini taşıyor. Bunun önlenmesi için afet evveli yatırım tasarılamaları yapılmalıdır.

– Mega yangınlarda afet alanının büyüklüğü, yaralıların sıhhat kuruluşlarına naklini olanaksız hale getirmektedir. Portatif sıhhat üniteleri oluşturularak yaralılara en yakın noktaya kadar erişebilen sıhhat birimleri hazırlanmalıdır.

– İmha sonrası derlenme yarıyılında kullanılabilecek ağaçlandırma işlemlerinin daha kapsamlı düşünülmesi gerekir. Konvansiyonel ağaçlandırma usulleriyle mega yangının yok ettiği ormanları ve natürel alanları yenilememiz yüzyıllar alabilir. Tayvan’da hali hazırda uygulanan ve 4 sene sonra neticeleri görülecek, havadan tohum ve fide ekimi sınamasına eş projeler yaşama geçirilmelidir.

– Mega yangınlara müdahale ve hasarlarından sakınma eğitimi, çocuklardan başlayarak tüm yaş gruplarına verilmelidir. Emniyet, korunma ve sıhhat çalışanları başta olmak üzere kamu vazifelilerinin mega yangın ve mega afetler mevzusunda eğitim almaları sağlanmalıdır.

– İtfaiye personelinin mega yangınları tedbire ve müdahale mevzusunda kısmi kolluk yetkilerine kavuşturulmaları önem verilmelidir. Mega yangınların ortaya çıkardığı panik ve keşmekeş etrafı, itfaiyecilerin insanlara müdahale etmesini gerektirebilir. İtfaiye teşkilatı; bina tahliye emri, taşıt ve teçhizatları kullanma arzı, dayanak takımlarında insanları görevlendirme gibi harekâtları yapma yetkisine sahip olmalıdır.

Raporda son olarak; ”Mega yangınların abuhava farklılığının tetiklemesi ile alana geliyor. Ancak büyük bir zelzele neticeyi şehirlerde de ortaya çıkabilecek bir afet cinsidir. Bu hakikate hazır ve ihtiyatlı olmamız gerekiyor” ifadeleri kullanıldı.